Λίπανση & Θρέψη Σιτηρών

Απαιτήσεις της καλλιέργειας

  • Τα σιτηρά, ως βασική αροτριαία καλλιέργεια της χώρας μας, δεν έχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις από πλευράς εδάφους, καθώς αναπτύσσονται ικανοποιητικά σε μεγάλη ποικιλία εδαφών. Μόνο τα κακά στραγγιζόμενα εδάφη που νεροκρατούν, ή παρουσιάζουν υψηλό υδατικό ορίζοντα θα πρέπει να αποφεύγονται καθώς τα φυτά υποφέρουν από ασθένειες και ως εκ τούτου μειώνονται δραστικά οι αποδόσεις τους. Αναπτύσσονται ως χειμερινή καλλιέργεια τόσο σε ξηρικές όσο και σε αρδευόμενες περιοχές, στις μεγάλες πεδιάδες ή και σε ελαφρώς επικλινή εδάφη.
  • Το σιτάρι προτιμά τα βαθιά, γόνιμα, μέσης σύστασης έως ελαφρά βαριά εδάφη, με καλή στράγγιση και όταν υπάρχει η δυνατότητα άρδευσης μπορεί να επιτύχει υψηλές αποδόσεις.
  • Το κριθάρι, λόγω του μικρού βιολογικού του κύκλου και της ανθεκτικότητας του στην ξηρασία και τις υψηλές θερμοκρασίες, μπορεί να εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο τα ελαφρά, αβαθή εδάφη των πιο ξηρών περιοχών.
  • Εύρος ικανοποιητικού pH εδάφους για τα σιτηρά: 5,5-7,5.
  • Σιτάρι & κριθάρι προτιμούν περισσότερο τα ελαφρώς αλκαλικά εδάφη, ενώ σίκαλη & βρώμη τα ελαφρώς όξινα.

Απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία

Τα βασικά θρεπτικά στοιχεία που απαιτεί το σιτάρι είναι το Άζωτο (Ν), ο Φώσφορος (P) και το Κάλιο (Κ). Κάθε ένα από αυτά τα στοιχεία παίζει διαφορετικό ρόλο στην ανάπτυξη της καλλιέργειας.

Άζωτο (Ν): Το Άζωτο είναι το πιο σημαντικό στοιχείο για την ανάπτυξη των φύλλων και την παραγωγή φυτικής μάζας. Η έλλειψη Αζώτου μπορεί να οδηγήσει σε αργή ανάπτυξη και χαμηλότερη απόδοση. Συνήθως εφαρμόζεται σε δύο φάσεις: μία στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου κατά τη σπορά και μια στο στάδιο του αδελφώματος. Είναι το κυρίαρχο θρεπτικό στοιχείο στη λίπανση των χειμερινών σιτηρών, αφού είναι απαραίτητο για την επίτευξη υψηλών αποδόσεων αλλά και για την αυξημένη περιεκτικότητα των κόκκων σε πρωτεΐνη, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό υψηλής ποιότητας. Η συμβολή του Αζώτου στην επίτευξη υψηλών αποδόσεων αποδίδεται στην αύξηση του αριθμού των στάχεων ανά μονάδα επιφάνειας, του αριθμού των κόκκων ανά στάχυ και του βάρους των κόκκων.

Φώσφορος (P): Στα χειμερινά σιτηρά ο ρόλος του Φωσφόρου είναι ιδιαίτερα κρίσιμος γιατί βοηθάει στην ανάπτυξη ενός πλούσιου ριζικού συστήματος και στη σκλήρυνση των ιστών, γνωρίσματα που βοηθούν τα φυτά να επιβιώσουν στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα και τα προστατεύουν από το πλάγιασμα.

Κάλιο (Κ): Ενεργοποιεί διάφορα ενζυμικά συστήματα, ρυθμίζει το άνοιγμα και κλείσιμο των στομάτων των φύλλων και την ένταση της διαπνοής, συμμετέχει στη μεταφορά των προϊόντων φωτοσύνθεσης, αυξάνει την αντοχή των φυτών σε αντιξοότητες του περιβάλλοντος (π.χ. ξηρασία, αλατότητα) συμπεριλαμβανομένων πολλών βακτηριακών και μυκητολογικών προσβολών.

Βασικά Μακροστοιχεία
Σκληρό σιτάρι (μονάδες/στρ)
Μαλακό σιτάρι (μονάδες/στρ)
Κριθάρι (μονάδες/στρ)
Άζωτο (Ν)
10-12
12-16
8-12
Φώσφορος (P2O5)
4-6
6-8
6-8
Κάλιο (Κ2Ο)
8-10
8-10
10-12

Άλλα θρεπτικά στοιχεία που παίζουν ιδιαίτερο ρόλο στη θρέψη των σιτηρών είναι:

  • Θείο (S): Είναι σημαντικό θρεπτικό στοιχείο για το σχηματισμό πρωτεϊνών υψηλής αξίας και αυξάνει την αποτελεσματικότητα των αζωτούχων λιπασμάτων
  • Χαλκός (Cu) & Ψευδάργυρος (Zn):  Eίναι τα δύο ιχνοστοιχεία που βοηθούν την καλλιέργεια τόσο στην αντιμετώπιση βιοτικών και αβιοτικών στρες, όσο και στην ανάπτυξη της

Σημαντικά στάδια της καλλιέργειας

Είναι η εποχή που τα φυτά εγκαθίστανται και είναι απαραίτητη η ανάπτυξη πλούσιου και πυκνού ριζικού συστήματος. Με τη βασική λίπανση πρέπει να εφαρμοστούν το απαραίτητο Άζωτο γι αυτή τη φάση της καλλιέργειας (περίπου το 1/3 του συνολικού) καθώς και όλος ο απαιτούμενος Φώσφορος. Σε περίπτωση ελλειμματικών σε Κάλιο εδαφών, καλό είναι να προστίθεται και το μεγαλύτερο μέρος του απαιτούμενου Καλίου.

Και στο στάδιο αυτό το Άζωτο κυρίως, αλλά κι ο Φώσφορος προάγουν το σχηματισμό παραγωγικών αδελφιών, αυξάνουν τον αριθμό των σταχύων και την ολική φυλλική επιφάνεια. Επίσης το Κάλιο αυξάνει το αδέλφωμα και την παραγωγή ξηράς ουσίας.

Στάδιο κατά το οποίο η επάρκεια Αζώτου βοηθά τα αδέλφια να επιζήσουν, αυξάνει τον αριθμό των σταχύων και τον αριθμό των κόκκων ανά στάχυ.

Στο στάδιο αυτό, πέραν του Αζώτου που απαιτείται για παράταση του χρόνου ζωής και δραστηριότητας των φύλλων, για την αύξηση του βάρους των κόκκων, της περιεκτικότητας τους σε πρωτεΐνη και τη βελτίωση της ποιότητας παραγωγής, σημαντικό ρόλο παίζουν τόσο το Κάλιο όσο και το Θείο.

Η βασική λίπανση στο σιτάρι είναι κρίσιμη για την επίτευξη υψηλών αποδόσεων και για την καλή ανάπτυξη της καλλιέργειας.

Η επιλογή του τύπου λιπάσματος εξαρτάται:

  • από το έδαφος και τα χαρακτηριστικά του (μηχανική σύσταση και διαθεσιμότητα σε θρεπτικά στοιχεία)
  • τις συνθήκες υγρασίας (ύψος και κατανομή των βροχοπτώσεων)
  • τη δυνατότητα άρδευσης ή μη
  • τις συνήθως επικρατούσες κλιματικές συνθήκες

Για να καθοριστεί λοιπόν η ποσότητα, ο τύπος και ο χρόνος λίπανσης μιας καλλιέργειας χειμερινών σιτηρών πρέπει να συνεκτιμώνται επίσης και διάφοροι άλλοι παράγοντες, όπως ο γενότυπος (είδος σιτηρού και ποικιλία), η προηγούμενη καλλιέργεια στον αγρό, καθώς και οι επιδιωκόμενες αποδόσεις σε συνδυασμό με την επιθυμητή ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος.

Κατά τη βασική λίπανση των χειμερινών σιτηρών συνίσταται να χορηγείται το 1/3 έως 1/2 του συνολικού Αζώτου, όλος ο απαιτούμενος Φώσφορος και οι απαιτήσεις σε Κάλιο (αν απαιτείται). Η σωστή εφαρμογή λιπασμάτων βοηθάει στο να καλυφθούν οι θρεπτικές ανάγκες του φυτού, ενισχύοντας τη βιωσιμότητά του και την αντοχή του σιταριού σε παράγοντες στρες, όπως η ξηρασία ή οι ασθένειες.

Πολύ σημαντικό στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη βασική λίπανση των σιτηρών είναι το δυνατό ξεκίνημα και ριζικό σύστημα που θέλουμε να επιτύχουμε με την εφαρμογή αυτής της λίπανσης. Σε αυτό το σημείο σημαντικό πλεονέκτημα έχουν τα λιπάσματα AVAIL, τα οποία αποσυμπλοκοποιούν τον Φώσφορο του εδάφους και οδηγούν σε μέγιστη απορρόφηση  του καθόλη τη διάρκεια της καλλιέργειας, με αποτέλεσμα τα φυτά να είναι δυνατά, γεμάτα ενέργεια για όλα τα φυσιολογικά στάδια που ακολουθούν. Ταυτόχρονα, το Άζωτο είναι προστατευμένο και διαθέσιμο για τα φυτά ανάλογα με τις ανάγκες τους, χωρίς να οδηγούν σε λαίμαργη θρέψη, όπως οι νιτρικές μορφές Αζώτου.

Ο σκοπός της επιφανειακής λίπανσης είναι να χορηγηθεί όλο το υπόλοιπο της συνολικής ποσότητας του Αζώτου, προκειμένου να μπορέσουν να καλυφθούν οι υψηλές ανάγκες των φυτών που προκύπτουν από το στάδιο του αδελφώματος και καθ’ όλη την υπόλοιπη καλλιέργεια. Άλλωστε όλοι οι παράμετροι απόδοσης εξαρτώνται από το Άζωτο, όπως για παράδειγμα το βάρος των κόκκων μετά την γονιμοποίηση και μέχρι την ωρίμανση επηρεάζεται καθοριστικά από την κάλυψη των αναγκών της καλλιέργειας σε ‘Αζωτο.

Γενικά, η πυκνότητα των φυτών στον αγρό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το χρόνο εφαρμογής της επιφανειακής λίπανσης, καθώς και τη δοσολογία του λιπάσματος που πρέπει να εφαρμοστεί.

  • Σε συνθήκες χαμηλής ή κανονικής φύτευσης συστήνεται να εφαρμοστεί η αζωτούχα λίπανση υψηλών μονάδων Αζώτου κατά την έναρξη και μέχρι τα μέσα του αδελφώματος, προκειμένου να ενισχυθεί όσο δυνατόν περισσότερο το αδέλφωμα
  • Αντίθετα σε υψηλή πυκνότητα φυτών η εφαρμογή της προτείνεται να είναι μετριασμένη και  μπορεί να καθυστερήσει μετά τα μέσα του αδελφώματος για να αποφευχθούν ευαισθησίες στην καλλιέργεια

Και στις δύο περιπτώσεις προτείνεται η εφάπαξ εφαρμογή με σταθεροποιημένα λιπάσματα ALZON  neo-N, PIAZUR και PIAMAX, τα οποία έχουν όλες τις μονάδες του Αζώτου παρεμποδισμένες και χάρις τους τελευταίας γενιάς παρεμποδιστές τους είναι ικανά να τροφοδοτήσουν τα φυτά με Άζωτο μέχρι το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου με μία μόνο εφαρμογή, χαρίζοντας ευελιξία στον παραγωγό.

Στις περιπτώσεις δε που παίζει ρόλο το ποσοστό πρωτεϊνών των κόκκων πάνω από 13%  συνιστάται να χρησιμοποιούνται τα λιπάσματα ALZON neo-N ή PIAZUR, καθώς ο παρεμποδιστής oυρεάσης 2-NPT που περιέχουν αναδιανέμει αποτελεσματικά το Άζωτο από τα φύλλα στους καρπούς με αποτέλεσμα να αυξάνει σημαντικά το επίπεδο των πρωτεϊνών, που επιζητείται στην παραγωγή σιταριού υψηλής  ποιότητας.

Προτεινόμενα προϊόντα για τη λίπανση & θρέψη των σιτηρών
ΤΥΠΟΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ kg/στρ ΣΤΑΔΙΟ
Βασική λίπανση
AVAIL ULTRA 20.23.0 + 0,01Cu + 0,01Zn 20-35 ΚΑΤΑ ΤΗ
ΣΠΟΡΑ
AVAIL BOOST 28.28.28
AVAIL PRIMODAP 18.46.0
AVAIL CEREALS 32.11.0 + 0,01Cu + 0,01Zn
AVAIL PRIMO 19.38.0 + 15SO3
PIAMAX CEREAL 23.11.0 + 6SO3 + 0,01Cu + 0,01Zn
PIAMAX SITOS 18.16.0 + 40SO3 + 0,01Cu + 0,01Zn
Επιφανειακή λίπανση
ALZON neo-N 46.0.0 25-35 ΑΔΕΛΦΩΜΑ
ALZON neo-N 40.0.0 + 14,4SO3 30-40
PIAZUR 46.0.0 30-40
PIAZUR 40.0.0 + 14,4SO3 30-40
Για την επιφανειακή λίπανση διατίθενται κι άλλα προϊόντα όπως: PIAMAX 46.0.0 • PIAMAX 40.0.0 + 14,4SO3 • AVAIL 46.0.0 • AVAIL 40.0.0 + 14,4SO3

γνωρίζουμε τη θρέψη!